Κατανόηση αντί αποστήθισης

Είναι μια κατάσταση που προβληματίζει πολλούς γονείς. Το παιδί αφιερώνει χρόνο στα μαθήματά του, προσπαθεί, ολοκληρώνει τις εργασίες του, αλλά τα αποτελέσματα δεν ανταποκρίνονται πάντοτε στην προσπάθειά του.

Μήπως όμως το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην ποσότητα της μελέτης, αλλά στον τρόπο με τον οποίο γίνεται;

Η εκπαιδευτική έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της ενεργητικής μάθησης, της αυτορρύθμισης και της ουσιαστικής κατανόησης. Η αποστήθιση χωρίς κατανόηση και η πολύωρη, παθητική επανάληψη δεν αποτελούν πάντα αποτελεσματικές στρατηγικές μάθησης.

Ας δούμε επτά συνηθισμένα λάθη που μπορούν να επηρεάσουν τη σχολική επίδοση και πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να τα αντιμετωπίσουν.

1. Διαβάζει πολλές ώρες χωρίς συγκεκριμένο πρόγραμμα

Το να κάθεται ένα παιδί τρεις ώρες μπροστά στα βιβλία του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μελετά αποτελεσματικά.

Όταν δεν υπάρχει πρόγραμμα, ο μαθητής συχνά χάνει χρόνο προσπαθώντας να αποφασίσει από πού θα ξεκινήσει, μεταπηδά από το ένα μάθημα στο άλλο και τελικά κουράζεται χωρίς να έχει ολοκληρώσει όσα χρειάζεται.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Δημιουργούμε ένα ρεαλιστικό καθημερινό πρόγραμμα μελέτης, με συγκεκριμένους στόχους και μικρά διαλείμματα.

Αντί για το γενικό «διάβασε Μαθηματικά», θέτουμε έναν πιο συγκεκριμένο στόχο: «Κατανόησε τη σημερινή θεωρία και λύσε τις πέντε ασκήσεις».

Έτσι το παιδί γνωρίζει τι πρέπει να πετύχει και μπορεί να αξιολογήσει την πρόοδό του.

2. Αποστηθίζει χωρίς να κατανοεί

Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι η προσπάθεια απομνημόνευσης πληροφοριών χωρίς πραγματική κατανόηση.

Ο μαθητής μπορεί να επαναλαμβάνει σωστά έναν ορισμό ή έναν κανόνα, αλλά να δυσκολεύεται να τον εφαρμόσει σε μια διαφορετική άσκηση.

Αυτό γίνεται ιδιαίτερα εμφανές στα Μαθηματικά, στη Φυσική, στην Ιστορία και στα γλωσσικά μαθήματα.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Ζητάμε από το παιδί να εξηγήσει αυτό που έμαθε με δικά του λόγια.

Μια απλή ερώτηση, όπως «Μπορείς να μου εξηγήσεις πώς το σκέφτηκες;», μπορεί να αποκαλύψει αν έχει πραγματικά κατανοήσει την ύλη.

Η ουσιαστική μάθηση ξεκινά όταν ο μαθητής μπορεί όχι μόνο να επαναλάβει μια πληροφορία, αλλά και να τη χρησιμοποιήσει.

3. Ξαναδιαβάζει συνεχώς αντί να ελέγχει τι θυμάται

Πολλά παιδιά πιστεύουν ότι όσο περισσότερες φορές διαβάσουν ένα κείμενο, τόσο καλύτερα θα το μάθουν.

Ωστόσο, η συνεχής ανάγνωση μπορεί να δημιουργήσει μια ψευδαίσθηση γνώσης. Το κείμενο φαίνεται οικείο, αλλά όταν έρθει η στιγμή της εξέτασης, ο μαθητής δυσκολεύεται να ανακαλέσει τις πληροφορίες.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Εφαρμόζουμε την τεχνική της ενεργητικής ανάκλησης (active recall).

Αφού ολοκληρώσει τη μελέτη μιας ενότητας, το παιδί κλείνει το βιβλίο και προσπαθεί να απαντήσει σε ερωτήσεις ή να αναφέρει τα βασικά σημεία από μνήμης.

Μικρά αυτοσχέδια τεστ, κάρτες ερωτήσεων και σύντομες προφορικές επαναλήψεις μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά.

4. Αφήνει την επανάληψη για την τελευταία στιγμή

Το γνωστό διάβασμα της τελευταίας ημέρας πριν από το διαγώνισμα είναι μια συνήθεια που συχνά δημιουργεί άγχος και περιορίζει τη μακροχρόνια συγκράτηση των γνώσεων.

Ακόμη κι όταν ο μαθητής καταφέρνει να αποδώσει ικανοποιητικά, μεγάλο μέρος της ύλης μπορεί να ξεχαστεί σύντομα.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Εντάσσουμε μικρές, τακτικές επαναλήψεις στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα.

Για παράδειγμα, ένα παιδί μπορεί να επανεξετάσει μια ενότητα την επόμενη ημέρα, λίγες ημέρες αργότερα και ξανά την επόμενη εβδομάδα.

Η τεχνική αυτή ονομάζεται spaced repetition και βοηθά στην καλύτερη συγκράτηση πληροφοριών σε βάθος χρόνου.

5. Διαβάζει με συνεχείς περισπασμούς

Το κινητό τηλέφωνο, οι ειδοποιήσεις, η τηλεόραση και οι ανοιχτές εφαρμογές μπορούν να διακόπτουν συνεχώς τη συγκέντρωση του μαθητή.

Ακόμη και μια σύντομη ματιά σε μια ειδοποίηση μπορεί να αποσπάσει την προσοχή και να δυσκολέψει την επιστροφή στη μελέτη.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Δημιουργούμε έναν σταθερό, οργανωμένο χώρο μελέτης, με όσο το δυνατόν λιγότερους περισπασμούς.

Το κινητό μπορεί να παραμένει εκτός του χώρου μελέτης, εκτός αν είναι απαραίτητο για συγκεκριμένη εκπαιδευτική δραστηριότητα.

Η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο μάθησης, αρκεί να χρησιμοποιείται με συγκεκριμένο σκοπό.

6. Δεν μαθαίνει από τα λάθη του

Ένα διαγώνισμα με χαμηλό βαθμό δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως αποτυχία.

Αντίθετα, αποτελεί μια ευκαιρία να ανακαλύψουμε ποια σημεία δεν έχουν κατανοηθεί επαρκώς και ποιες δεξιότητες χρειάζονται περισσότερη εξάσκηση.

Όταν όμως το παιδί ενδιαφέρεται μόνο για τον βαθμό, χάνεται αυτή η σημαντική ευκαιρία μάθησης.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Αναλύουμε μαζί τα λάθη και προσπαθούμε να εντοπίσουμε την αιτία τους.

Ήταν έλλειψη γνώσης; Βιασύνη; Λανθασμένη κατανόηση της εκφώνησης; Δυσκολία στη διαχείριση του χρόνου;

Στόχος δεν είναι να επαναλάβει απλώς την ίδια άσκηση, αλλά να καταλάβει τι χρειάζεται να αλλάξει στον τρόπο σκέψης και εργασίας του.

7. Εξαρτάται συνεχώς από τη βοήθεια των γονέων

Η υποστήριξη της οικογένειας είναι σημαντική. Ωστόσο, όταν ο γονέας κάθεται διαρκώς δίπλα στο παιδί, του υπαγορεύει τις απαντήσεις ή οργανώνει κάθε βήμα της μελέτης, υπάρχει ο κίνδυνος να περιοριστεί η μαθησιακή του αυτονομία.

Το παιδί χρειάζεται σταδιακά να αναλαμβάνει την ευθύνη της προετοιμασίας του.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Ενθαρρύνουμε τον μαθητή να προσπαθεί πρώτα μόνος του, να εντοπίζει τις δυσκολίες του και να ζητά βοήθεια όταν πραγματικά τη χρειάζεται.

Ανάλογα με την ηλικία και τις δυνατότητές του, του αναθέτουμε σταδιακά περισσότερες ευθύνες στην οργάνωση της μελέτης.

Σκοπός δεν είναι να αφήσουμε το παιδί χωρίς υποστήριξη, αλλά να το βοηθήσουμε να γίνει πιο ανεξάρτητο και σίγουρο για τις ικανότητές του.

Η αποτελεσματική μελέτη είναι μια δεξιότητα που καλλιεργείται

Κανένα παιδί δεν γεννιέται γνωρίζοντας πώς να οργανώνει τον χρόνο του, να συγκεντρώνεται, να αξιολογεί τις γνώσεις του ή να αντιμετωπίζει τις μαθησιακές δυσκολίες.

Όλα αυτά είναι δεξιότητες που μπορούν να διδαχθούν και να αναπτυχθούν.

Η αποτελεσματική μελέτη δεν σημαίνει απαραίτητα περισσότερες ώρες μπροστά στα βιβλία. Σημαίνει καλύτερη οργάνωση, κατάλληλες στρατηγικές μάθησης, συστηματική προσπάθεια και ουσιαστική κατανόηση.

Και ίσως αυτή να είναι μια από τις σημαντικότερες αλλαγές που μπορούμε να κάνουμε στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τη σχολική πρόοδο.

Αντί να ρωτάμε μόνο «Πόσες ώρες διάβασες σήμερα;», αξίζει να ρωτάμε «Τι έμαθες σήμερα και πώς κατάλαβες ότι το έμαθες;».

Στο ABC Success Lab μαθαίνουμε στα παιδιά πώς να μαθαίνουν

Στο ABC Success Lab, πιστεύουμε ότι η σχολική υποστήριξη δεν πρέπει να περιορίζεται στην ολοκλήρωση των καθημερινών εργασιών.

Μέσα από τα προγράμματα Καθημερινής Μελέτης Δημοτικού και Γυμνασίου, δίνουμε έμφαση στην οργάνωση, στην κατανόηση της ύλης, στην ανάπτυξη σωστών μαθησιακών συνηθειών και στη σταδιακή αυτονόμηση κάθε μαθητή.

Με καθοδήγηση, συστηματική παρακολούθηση και προσαρμογή στις ανάγκες του παιδιού, στόχος μας είναι να ενισχύσουμε όχι μόνο τη σχολική του επίδοση, αλλά και την αυτοπεποίθησή του.

Γιατί η μεγαλύτερη επιτυχία δεν είναι απλώς να ολοκληρώσει ένα παιδί τα μαθήματά του για αύριο.

Είναι να αποκτήσει τα εφόδια ώστε να μπορεί να μαθαίνει αποτελεσματικά και μόνο του.

ABC Success Lab | Μαθαίνουμε σήμερα, πετυχαίνουμε αύριο!